بار آمده است ، آن هم با مفاهيم : ملائكه ( مريم 17 ، شعراء 193 و 194 ) ، روح القدس ( بقره 87 و 253 ، مائده 110 ) ، نبّوت ( شورا 52 ، غافر 15 ، اعراف 54 ، انعام 19 و غيره ) ، روح مستقل ( نساء 171 ، ص 72 ، تحريم 12 و غيره ) سرانجام در آيه 85 سوره مباركه اسراء كه خداوند مىفرمايد : از تو در مورد روح مىپرسند بگو از امر پروردگار است و جز اندكى علم به آن نداريد 3 . قابل ذكر است كه از نظر معناى واژه‌اى ، روح به معناى جان ، روان ، مايه حيات ، وحى ، امر و فرمان خدا و روحانى ، منسوب به روح ، پارسا و اهل صفا است ، و روان به جان ، روح ، روح انسانى و نفس ناطقه معنا شده است . اما « نفس » از نظر واژه به معناى جان ، تن ، جسد ، شخص انسان و حقيقت هر چيز است 4 . در مورد نفس ، نبّى اكرم اسلام ( ص ) مىفرمايند : نيرومند آن است كه بر نفس خود مسلط شود و خطرناك‌ترين دشمن تو ، نفس تو است كه ميان دو پهلوى تو قرار دارد . باز مىفرمايند : وقتى خدا براى بنده‌اى نيكى خواهد ، واعظى از نفس وى بر او گمارد كه او را به كار نيك وا دارد و از كار بد باز دارد و بهترين جهاد ، پيكار با نفس است 2 . آيات مربوط به نفس در قرآن كريم بسيار زيادند كه به اندكى از آن‌ها در زير اشاره خواهيم كرد : خداوند سبحان در آيات 145 و 185 از سوره آل عمران ، 35 انبياء ، 57 عنكبوت ، 34 لقمان و . . . مرگ را براى نفس و در آيات 1 از سوره نساء ، 98 انعام ، 189 اعراف ، 28 لقمان ( خلقت و بعثت هر دو از تن واحده ذكر شده است ) ، 6 زمر و . . . انسان را از نفس واحد خلق فرموده است . در آيات 281 بقره ، 161 و 25 آل عمران ، 111 نحل ، 70 زمر و . . . واژه « توّفى » از مصدر « توفيهء » ( به ضم فاء ) به معناى پرداختن كامل و « توّفى » ( به فتح فاء ) به